| Название, символ, номер | Тобы: 2 (сілтілі-земельдік металдар) Периоды: 6 Тығыздығы: 3.62 г/см³ Еру температурасы: 727 °C Қайнау температурасы: 1640 °C Изотоптары: Барий-130 (0.106%), барий-132 (0.1%), барий-134 (2.4%), барий-135 (6.6%), барий-136 (7.9%), барий-137 (11.2%), барий-138 (71.7%) |
| Группа, период, блок | Айтылуы: /ˈbɛəriəm/ Ашылуы: Барий 1774 жылы швед химигі Карл Вильгельм Шееле тарапынан ашылды. Атауының шығу тегі: Атауы «barys» грек сөзінен шыққан, бұл «ауыр» дегенді білдіреді. |
Барий 1774 жылы Шееле тарапынан барит (BaSO₄) минералынан көмірмен бөлініп алынды. Кейін, 1808 жылы, ағылшын химигі Хэмфри Дэви оны электролиз арқылы таза күйінде алды.
Барий әртүрлі салаларда қолданылады: Медицина: Барий сульфаты (BaSO₄) рентгенологияда асқазан мен ішекті контрастты зерттеуде пайдаланылады. Құрылыс: Барий бетонға радиациядан қорғау үшін қосылады. Өнеркәсіп: Барий шыны, керамика және бояу өндірісінде, сондай-ақ пиротехникада қолданылады. Ғылыми зерттеулер: Барий изотоптары түрлі ғылыми эксперименттер мен зерттеулерде пайдаланылады.
Барий табиғатта негізінен барит (BaSO₄) минералдары түрінде кездеседі. Ол жердің қыртысында шамамен 0.042% құрайды.
Барий адамға қажетті элемент емес, бірақ үлкен мөлшерде токсикалық әсер етуі мүмкін. Кейбір барий қосылыстары организмге түскен кезде улануға әкелуі мүмкін.
Барий – жұмсақ, күміс-ақ металл, ауада тез оксидтеледі. Ол сумен реакцияға түсіп, барий гидроксидін (Ba(OH)₂) түзеді және сутек шығарады. Барий қышқылдармен және басқа да бейметалдармен оңай реакцияға түседі.
Барий сілтілі-земельдік металдардың ең ауырларының бірі болып табылады. Барий сульфаты бояулар мен пигменттер өндірісінде пайдаланылады. Барий пиротехникада маңызды рөл атқарады, өйткені оның жануы кезінде жасыл түс береді. Барий жоғары сапалы шыны және керамика өндірісінде қолданылады.
Барий 2-ші топтағы элементтерге жатады және сілтілі-земельдік металл болып табылады. Бұл топқа магний, кальций, стронций және радий элементтері кіреді. Сілтілі-земельдік металдар негіздік қасиеттерімен және сумен реакцияға түсу қабілеттерімен танымал.