Соционика
Соционика – тұлға типтері мен олардың арасындағы қарым-қатынастар концепциясы. Соционика адамның өзіне келіп түсетін ақпаратты қалай қабылдап, бағалайтынын зерттейді.
Соционика барлық адамдарды 16 соционикалық типке бөледі, бұл төрт жұп қарама-қарсы қасиеттерге негізделген.
Әр жұптағы мәлімдемелердің ішінен сіз көбірек келісетінін таңдаңыз. Жауап бергенде жағдайға байланысты ұсақ-түйектерге мән бермей, ұзақ ойланбаңыз.
Соционика
Сұрақ 1 из 25
Сұрақ 2 из 25
Сұрақ 3 из 25
Сұрақ 4 из 25
Сұрақ 5 из 25
Сұрақ 6 из 25
Сұрақ 7 из 25
Сұрақ 8 из 25
Сұрақ 9 из 25
Сұрақ 10 из 25
Сұрақ 11 из 25
Сұрақ 12 из 25
Сұрақ 13 из 25
Сұрақ 14 из 25
Сұрақ 15 из 25
Сұрақ 16 из 25
Сұрақ 17 из 25
Сұрақ 18 из 25
Сұрақ 19 из 25
Сұрақ 20 из 25
Сұрақ 21 из 25
Сұрақ 22 из 25
Сұрақ 23 из 25
Сұрақ 24 из 25
Сұрақ 25 из 25
Сіздің соционикалық тұлға түріңіз:
Интуитивті-этикалық интроверт (Есенин, Лирик)
Лириктің басты құндылығы – қиялындағы әсем бақтар. Олардың көмегімен өткен мен болашаққа үңіліп, қоршаған әлемді тұтастай сезінуге, болып жатқанның динамикасын ұғып, адамдарды қажетті әрекетке шабыттандыруға болады.
Күшті арналардың функциялары
- Армандаушы әрі романтик, шынайылықтан жеңіл ажырап, оқиғаларды алдын ала сезеді, олардың бағытын ұғады.
- Адамдардың жасырын мүмкіндіктерін, олардың терең мәнін көреді; өзіне қызықты салада жаңа идеялар ұсына алады.
- Адамдардың көңіл-күйіне әсер етіп, қажетті реакция тудыру үшін «эмоциялық серпіліс» әдісін қолданады, жылы шырай мен қамқорлық көрсете алады.
- Моральдық мәселелер, мінез-құлық нормалары жайлы сөйлегенді ұнатады, айналасындағыларды соларға бағынады.
Әлсіз арналардың функциялары
- Жұмысқа қабілеттілігі тұрақсыз, көбіне көңіл-күйіне тәуелді. Энергиясы аз болғандықтан өзін жұмысқа мәжбүрлеуі қиын.
- Тәртіп, жүйе, иерархиялар – оның көңілін құлатады және жалықтырады, себебі онда «жан» жоқ деп есептейді.
- Әсемдік пен үйлесімділікті нәзік сезінеді, бірақ тұрмыстық шаруаны жүргізуде әлсіз, ақшаны тиімді жұмсай алмайды.
- Өз бастамасын көрсетуі қиын, көбіне жетекке ереді.
Кәсіби мүмкіндіктер
Ең қолайлысы – гуманитарлық қызмет: музыка, әдебиет, өнертану, экскурсиялық жұмыс, баспасөз, журналистика, теле-радиобағдарламалар жүргізу. Кейде бұл типтегі адамдар математикамен де айналыса алады. Өндірістік немесе шаруашылық қызмет оған жарамайды.
Белгілі тұлғалар
Ф. Шопен, С. Лемешев, Ю. Гагарин, Е. Мартынов, О. Даль.
Сенсорлық-этикалық интроверт (Дюма, Делдал)
Өмірдегі ең бастысы – үйлесім, жайлылық, ләззат алу мүмкіндігі; мұны айналадағы адамдарға көрсетіп, оларды да бірге рахаттануға шақыру, өзің қуанып, өзгеге қуаныш сыйлау.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Өмірдегі бастысы – мүмкіндігінше көп ләззат алу деп есептейді. Өз айналасында жайлы орта құра алады, өзінің дене қажеттіліктерін жақсы сезінеді. Гурман әрі эстет.
- Мәселелерді күшпен шешуді қабылдамайды, қысымнан қашып, қауіпсіз қашықтыққа шебер шегінеді.
- Ережесі: теріс эмоциялардан қашу, ал оң эмоцияларды мүмкін болған жердің бәрінде тудыру.
- Жақын қашықтықта жұмсақ әрі еркін қарым-қатынас жасайды, дауларда делдал рөлін сәтті атқарады, қарсыласқан тараптарды татуластырады.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Тиімді және мақсатты жұмыс – оның стилі емес, оны жүйелілікке қарағанда жұмыстағы қызығушылық көбірек жетелейді.
- Қандай да бір тұрақты жүйеге бейімделуі қиын, жағдайға қарай тосыннан әрекет етеді.
- Алыс болашақта не болатынына аса қызықпайды, бастысы – «осы жерде және қазір».
- Белгілі бір нысан не құбылыстың жасырын мүмкіндіктерін жақсы елестете алмайды, назары көрінетін нақтылықта болады.
Кәсіби мүмкіндіктері
Ең қолайлы іс – қызмет көрсету саласы, бұл сөздің ең кең мағынасында. Бұл типтегі адамдар арасында тамаша әртістер, музыканттар, суретшілер бар; сонымен қатар бұл психотиптегі адамдар медицинада, ұстаздықта табысты жұмыс істей алады. Дизайн, киім үлгілеу, аспаздық саласында да мүмкіндіктерін жақсы іске асыра алады.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
Е. Леонов, В. Добрынин, П. Маккартни, Н. Дарьялова, Н. Озеров, Н. Данилова, А. Калягин, К. Новикова, О. Табаков, В. Юдашкин.
Интуитивті-логикалық интроверт (Бальзак, Сыншы)
Әлем шексіз, өзгермелі, алуан түрлі, оның жағдайы үздіксіз ауысады, ал адамның мақсаты – осы үздіксіз оқиғалар тізбегінде өз орнын тауып, оның бір буыны болу. Әрекет ету тек күшті қолданудың оңтайлы сәті анықталған кезде ғана мәнге ие.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Әлемде болып жатқан барлық процестерді динамикада қабылдайды. Уақыт осі бойынша қозғалу қабілеті оған алыс болашақты көруге мүмкіндік береді. Скептик және сыншы.
- Көп нұсқаның ішінен ең құндысын таңдай алады, алыс болашаққа бағытталады.
- Еңбекқорлығы өте таңдаулы. Өз ісін тапса – тоқтаусыз жұмыс істейді, тоқтау қиын. Бүкіл тізбекті шығаратын басты буынды таба алады.
- Ұқыпты, мұқият педант, шашыраңқы деректерді жүйеге келтіре алады.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Эмоциялық салада әрекет етпеуге тырысады, себебі әрдайым өз сезімдерін басқара алатынына сенімді емес. Кейде ашуға беріліп, өзі үшін де, өзгелер үшін де күтпегендей қылық танытады.
- Жақын адамдармен қысқа қашықтықта сөйлескенді ұнатады, сыпайы болуға, такт танытуға тырысады, бірақ кейде байқамай әңгімелесушіні ренжітіп алуы мүмкін.
- Үйде жайлылық пен тәртіп болғаны жақсы, бірақ оған тым көп уақыт пен күш жұмсау керек болса, мұнымен біреу басқа айналысқаны дұрыс.
- Кейде қажетті іс-әрекетке өз-өзін жұмылдыру қиын, ерік күші «паралич» болғандай, мұндайда сырттан араласу пайдалы.
Кәсіби мүмкіндіктері
Стратегиялық болжам қажет жерлерде өзін жақсы көрсетеді – саясатта, қаржы саласында, ғылымда, әскери істе. Сенсорлық типтегі көмекшісі болса, кез келген ауқымдағы ұжымды табысты басқара алады. Сондай-ақ гуманитарлық салаларға – философия, өнерге бейімділік танытады.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
Л. Бетховен, А. Павлова, М. Кутузов, Е. Гайдар, И. Хакамада, С. Бондарчук, А. Ширвиндт, Д. Мазина, Д. Банионис, М. Жванецкий, М. Терехова, Л. Долина.
Действие функций слабых каналов
- Хранитель плохо видит скрытые причины, приводящие в действие тот или иной механизм, в том числе, и в поведении человека. Способен предположить обман или лукавство там, где его нет.
- Слабо прогнозирует развитие событий, может сильно ошибаться в своих прогнозах, особенно – дальних, видит чаще всего только сиюминутную выгоду.
- Абстрактные теории даются ему, человеку практического склада, с трудом.
- Человек добросовестный, он, тем не менее, не умеет сделать работу технологичной и эффективной. Добивается успехов исключительно за счет упорства и больших затрат времени и сил.
Профессиональные возможности
Хранитель – прирожденный работник социальной сферы. Он прекрасно реализует свои способности в медицине, в любой хозяйственной деятельности. Он, как правило, любит животных, сельскохозяйственные работы, находит себе достойное место в армии – наставник и воспитатель молодежи, умеющий создать хорошие бытовые условия для своих подопечных. Здесь он не рвется в начальники, а, скорее, стремится обеспечить прочный тыл.
Известные имена данного соционического типа
И. Тургенев, А. Островский, С. Ротару, В. Сташевский, В. Толкунова, Б. Бардо, М. Плачидо.
Логикалық-интуитивті интроверт (Робеспьер, Аналитик)
Барлық болып жатқанның негізінде белгілі бір заңдылықтар жатады, оларды ашу үшін құбылыстар мен процестердің мәніне мүмкіндігінше терең үңілу керек.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Аналитик жалпы заңдылықтарды тануға ұмтылады, санасында өз тәжірибесіне негізделген үлгі құрады.
- Ұқыпты әрі мұқият жұмыс істейді, барлық нәрседе дәлдік пен тәртіпті ұнатады, ұсақ-түйекте де жинақы.
- Заттар мен құбылыстардың мәніне енуге тырысады, болып жатқанның бастапқы себептерін іздейді, жаңа идеялар тудырады.
- Ірі оқиғалардың, ғаламдық ауқымдағы қауіптердің пісіп жетілуін алдын ала болжай алады.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Ешқандай ерік қысымын көтермейді, дөрекілік пен әдепсіздікті қабылдамайды.
- Денсаулық пен көңіл-күй, үйлесім мен өлшемділік – аналитик онша жақсы бағдарлай алмайтын салалар.
- Мораль, этика, дәстүр нормаларын сақтау қажетті деп санайды, сыпайы болып, эмоциялық қарым-қатынасқа қарағанда интеллектуалды әңгімелесуді қалайды, психологиялық қашықтықты алыста ұстайды.
- Сезімдерін білдіруде ұстамды, қоғамда қабылданған нормаларға сүйенеді, қақтығыстарға араласудан қашады, эмоциялық байланыстардан аулақ жүреді.
Кәсіби мүмкіндіктері
Аналитик зерттеу-талдау жұмысына барлық қабілетке ие. Күрделі мәселелерді түсініп, мәселені тұтас көру және өз ойының нәтижесін нақты жеткізу қабілеті оны жақсы оқытушы және әдіскер етеді. Аналитиктер арасында өнер адамдары да бар, көбіне – классикалық музыканы ұнататын музыканттар.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
К. Юнг, Н. Амосов, А. Чехов, С. Рахманинов, Д. Шостакович, Е. Мравинский, Г. Уланова, М. Плисецкая, А. Соколов, Е. Майорова, Р. Плятт, Е. Симонова, Ю. Шевчук.
Логикалық-сенсорлық интроверт (Горький, Систематик)
Өмір белгілі бір жүйеге бағынуы тиіс – материалдық әлемде де, адам қарым-қатынастары әлемінде де, және осы жүйені қолдау мен жетілдіруге белгілі бір күш салу керек.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Систематик – құрылым адамы, ол оны табуға, соған еніп, оны сақтап, ережелер, нұсқаулар, нормалар арқылы жетілдіруге ұмтылады. Бірдеңені жинауды қатты ұнатады.
- «Үлкеннен» бастауға бейім, алдымен басты істі атқарып, ұсақ-түйекті «кейінге» қалдыра алады.
- Өз бағдарламасын мақсатты түрде жүзеге асырады, тәртіп пен тәртіптілікті сақтайды, өзгелерден де соны талап етеді. Иерархиялық құрылымда лайықты, мүмкіндігінше жоғары орынды алуға тырысады.
- Айналасындағы ортада жайлылық орната алады әрі оны ұнатады, эстет, өз денсаулығын жақсы сезінеді.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Өндірістің даму перспективаларын, адамдардың әлеуетті мүмкіндіктерін бағалау оған қиын, кез келген ерекшелікке бейімделуі қиын.
- Систематик күтпеген жағдайларды, өзгерістер мен секірістерді ұнатпайды, оқиғалардың бірқалыпты әрі жоспарлы дамуын қалайды.
- Қоғамда қабылданған нормалар мен дәстүрлерді сақтауды қажет деп санайды, сыпайылықты ұстанады.
- Жасырын мінезді, көңіл-күйін көрсетуді ұнатпайды, бірақ кейде сезімін ұстай алмай, ренжіткен адамын ұрып жіберуі де мүмкін.
Кәсіби мүмкіндіктері
Ережелерді, нұсқауларды, технологиялық нормаларды қатаң сақтау қажет жерлерде таптырмас адам. Конвейерде, кеңседе, бухгалтерияда, диспетчерлік қызметте мінсіз қызметкер. Сондай-ақ математикада, бағдарламалауда, баспа ісінде табысты жұмыс істей алады. Айқын әскери құрылымы бар армия қызметі де оған тартымды.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
С. Хусейн, Д. Дудаев, Н. Михалков, Л. Филатов, В. Лановой, Л. Вайкуле, О. Борисов, А. Карпов, В. Леонтьев, К. Райкин, О. Стриженов, С. Говорухин, А. Лазарев.
Интуитивті-этикалық экстраверт (Гексли, Бастамашы)
Ең қызықты және тартымдысы – қоғамда да, өндіріс саласында да әлеуетті мүмкіндіктер мен даму бағыттарын көріп, сол мүмкіндіктерді жүзеге асыру үшін адамдарды ұйымдастыру.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Бастамашы үшін ең маңыздысы – бір нәрсенің жаңа мүмкіндігін табу, көру, түсіну. Көп нұсқаның ішінен ең құндысы мен болашағы барын таңдай алады.
- Армандағанды, қиялдағанды ұнатады, бірақ оқиғалардың дамуын нақты болжай да алады.
- Адамдарды болашағы бар іске шабыттандыра алады, олардың көңіл-күйі мен қарым-қатынасын үйлестіре біледі.
- Жаман көңіл-күйді өз ішінде сақтап, көпке жарияламау, ал жақсысын достармен бөлісу керек деп санайды.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Режим, лауазымдық нұсқаулықтар, регламент, есеп беру – бастамашыны аз тартады, кез келген шектеуге бейімделу оған ауыр.
- Толықтай көңіл-күйімен жұмыс істейді, бірақ үлкен көлемдегі жұмысты атқару оған мұқият егжей-тегжейлі істерден гөрі оңайырақ.
- Ерік әдістерін тек қорғану мақсатында қолданады, шабуыл үшін пайдаланбайды.
- Материалдық дүниеге аз қызығады, тәртіпті қадағалау қиын, қаржы мәселесінде ұқыпсыз болуы мүмкін.
Кәсіби мүмкіндіктері
Икемділігі мен жаңа мүмкіндіктерді алдын ала көру қабілетінің арқасында бастамашы кәсіпкерлікте, жаңа істі ұйымдастыруда, жарнамада, журналистикада таптырмас, яғни бастысы – жаңаға қызығушылық, байланыс орната білу. Сондай-ақ ғылымда да тосын көзқарас ұсына алады, кейбіреулері сәтті психолог болып жұмыс істейді.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
В. Моцарт, Э. Рязанов, А. Миронов, О. Меньшиков, В. Соломин, О. Аросева, В. Спиваков, Л. Касаткина.
Сенсорлық-этикалық экстраверт (Наполеон, Көшбасшы)
Әр адамға өз ықпалын кеңейтуге, билік пен даңққа ұмтылу тән, ал бұл мақсатқа жету үшін адамдарды олардың әлсіз тұстарын пайдаланып басқаруды үйрену керек, сонда ешқашан жеңілмейсің.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Көшбасшы – мақсатқа жетуге бар күшін салатын, ештеңеден қайтпайтын мықты тұлға. Жақын ортасындағы адамдардың ерік-жігер қасиеттерін жақсы бағалай алады.
- Жақындарының денсаулығы мен көңіл-күйіне, үйдің эстетикасына қамқор болуды ұнатады және біледі, жақсы тамақ дайындайды, сонымен бірге жалпы денсаулыққа пайдалы қағидаларға сүйенеді.
- Адамдарды өзінікі және өзгенікі, жоғарылар және төмендер деп бөледі, иерархиялық сатыда мүмкіндігінше жоғары орын алуға ұмтылады.
- Қарым-қатынастың дұрыс қашықтығын таңдай алады, адамдарды шебер басқарып, мақсатына жетеді.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Жүйе, құрылым, объективті заңдар – көшбасшы өзін сенімді сезінбейтін салалар, мәселені терең әрі жан-жақты ойлауы қиын.
- Әдетте өте энергиялы бола тұра, кейде әрекеті хаотикалық, жүйесіз, асығыс болады, сондықтан қателік жіберуі мүмкін.
- Өтіп жатқанның мәнін түсіне алатын адам рөлін ойнауға тырысады, бұл қабілетін жиі асыра бағалайды.
- Көшбасшы – белсенді іс-әрекет адамы, алыс болашақты түсінуге тырысып, арман мен қиялға көп берілмейді, нақты шындыққа тым берік байланып қалған.
Кәсіби мүмкіндіктері
Көшбасшы үшін адамдармен барлық деңгейде қарым-қатынас қажет болатын мамандықтар ең қолайлы. Бұл – саяси қызмет, әскери қызмет (міндетті түрде жоғары лауазымда), заңгерлік, актерлік қызмет, оқытушылық, коммерция, хатшылық жұмысы. Бұл психотиптегі адамдарға ғылыми қызметтен, әсіресе теориялық пәндер саласында, аулақ болуға кеңес беріледі.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
П. Грачев, А. Пугачева, Н. Гундарева, М. Ганапольский, В. Пельш, И. Макарова, Э. Тэйлор, Ф. Меркьюри.
Интуитивті-логикалық экстраверт (Дон Кихот, Іздеуші)
Әлем тылсым сырларға толы, олардың ішінде ерекше мүмкіндіктер жатыр. Бұл сырларды ашуға және мүмкіндіктерді жүзеге асыруға мүлдем жаңа логикалық тұжырымдамалар жасау көмектеседі.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Іздеуші бәріне жаңа, қызықты болашақ пен мүмкіндіктер уәде ететін нәрсеге шексіз қызығады, кез келген ақпарат көзін пайдалануға дайын.
- Ірі оқиғалардың боларын алдын ала болжай алады, алдын ала сезу қабілеті мен бай қиялы бар.
- Жеке бөліктерді біріктіріп, олардан ғаламдық жүйе құра отырып, мүлдем жаңа теория жасай алады. Көбінесе жаңа ғылыми бағыттардың бастамашысы болады.
- Қызықтырған жұмысты сапалы және жүйелі түрде орындай алады, мұқият, бөлшектерді егжей-тегжейлі зерттейді.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Өзіне де, өзгеге де жоғары моральдық нормалар қояды, талаптарында ымырасыз, өз қабылдаған жоғары нормаларына сай келмейтіндерді кешірмейді, бұл мәселелерде жағдайға сәйкес келмей қалуы мүмкін.
- Өте тез эмоционалды қызығып, бұрынғы қызығушылығынан оңай суып қалады. Сүйікті адамы үшін құрбандыққа бара алады, бірақ бұл құрбандықтың қажет екенін әрдайым сезе бермейді.
- Ықпалын күшпен таратуды мақсат етпейді, бірақ өзін ренжітпейді, қажет болса қысымға тойтарыс береді.
- Тұрмыстық жайлылық, денсаулық және көңіл-күйге аса мән бермейді, қаржы мәселелері әрдайым жақсы емес, бірақ қажет болғанда ақша табуға тапқырлығы жетеді.
Кәсіби мүмкіндіктері
Іздеушінің қабілеті ғылыми жұмыста, іргелі зерттеулерде айқын көрінеді. Бұл психотиптегі адамдар синтез арқылы бір-бірінен алшақ көрінетін білім салаларын біріктіріп, ғылымда жаңа бағыттардың бастамашысы бола алады. Кейбір іздеушілер бизнес, коммерция саласында, әсіресе интеллектуалдық өнім өндірісінде, мысалы, кітап шығару ісінде табысты жұмыс істей алады.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
А. Эйнштейн, К. Циолковский, А. Вернадский, Н. Бор, Д. Менделеев, З. Фрейд, А. Сахаров, С. Ковалев, С. Прокофьев, М. Ростропович, А. Аугустинавичюте, Э. Пиаф, М. Матье, Ю. Никулин, И. Чурикова, Э. Гарин, П. Ришар.
Сенсорлық-логикалық экстраверт (І Петр, Ұйымдастырушы)
Әлемді күш басқарады, ал міндет – күштердің тепе-теңдігін дұрыс есептеп, оларды қажетті бағытқа жұмылдыру: тек солай ғана жеңіске жетуге болады.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Ұйымдастырушының басты қасиеттері – ерік-жігер, тоқтаусыз әрекетке деген құлшыныс, спорттық сергектік және батылдық. Оның басты мақсаты – жеңіс.
- Үйде жайлылық жасап, тұрмыстық заттарды ыңғайлы ете алады, бірақ бұл тек кедергілерді еңсергеннен кейін ғана орындалады. Киім таңдауда талғамы жақсы.
- Күштердің орналасуын дәл есептей алады, басты бағыт пен қосалқыны ажыратады. Кез келген ауқымдағы тамаша ұйымдастырушы.
- «Ірі көлемде» жұмыс істеуді ұнатады, ұсақ-түйек оны қызықтырмайды.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Кез келген адаммен жақын арада оңай сөйлеседі, бірақ адамдар арасындағы қарым-қатынас нәзіктіктерін сезіну оған қиын. Өз уайымдарын жасырады, «сауыт кигендей» көрінеді.
- Эмоцияларын және көңіл-күйін білдіруде өткір, айқайлап, адамды ренжіткенін байқамауы мүмкін.
- Жаңа нәрсені көру қиын, жаңа мүмкіндіктерді байқамайды, тәжірибемен дәлелденген жолмен жүреді.
- Ұйымдастырушы кез келген иррационалдыны қабылдамайды, болжаудан гөрі есептеуді жөн көреді.
Кәсіби мүмкіндіктері
Ұйымдастырушы кез келген салада – ғылымда, өнерде, медицинада – кез келген ауқымда тамаша ұйымдастырушы бола алады. Күштік құрылымдарда, әскери қызметте, барлауда қабілеттерін оңай жүзеге асырады. Жауынгерлік қасиеттері спортта да пайдалы.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
Ю. Лужков, М. Тэтчер, Л. Кравчук, А. Лебедь, Г. Старовойтова, С. Федоров, С. Королев, А. Ахматова, М. Ульянов, К. Лавров, Л. Гурченко, И. Розанова, Т. Васильева.
Этикалық-интуитивті экстраверт (Гамлет, Артист)
Өмірде мән болуы үшін онда эмоциялық қызу, сезімдер драматизмі болуы керек, адамдардың қиялын жаулап, олардың сезімдерін дұрыс бағыттайтын идеяны табу қажет.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Артист үшін өмір – эмоциялар әлемі, ол оны оркестрді басқарған дирижердей шебер басқарады. Драмалық сезім толқындарынсыз өзін бос сезінеді.
- Эмоцияны жеткізудің үлгісіне айналуға ұмтылады, айналасындағыларға әр жағдайда қалай әрекет ету керегін көрсетеді.
- Оқиғалардың даму мүмкіндігін жақсы болжайды, қиялы бай, көркемдік түйсігі күшті.
- Кез келгеннің жасырын мүмкіндіктерін жақсы анықтайды, қиялымен адамдарды шабыттандырады, соңынан ертеді, оларды басқарады.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Артист дене қажеттіліктерінде сенімді емес, тұрмысты дұрыс ұйымдастыра алмауы мүмкін, ақшаны орнымен жұмсай бермейді.
- Ерік күшін көбінесе жақын ортасына бағыттайды, кейде үлкен мәні болмаса да өз дегенін жасатады.
- Мұқият, ұқыпты және егжей-тегжейлі жұмысты ұнатады.
- Белгілі бір жүйеге сай болу, оны қатаң ұстану оған қиын, бірақ соған ұмтылады – бұл жерде көмек қажет.
Кәсіби мүмкіндіктері
Артист аудиторияны қызықтыру қажет салаларда тиімді жұмыс істейді – театр сахнасы, ұстаздық, халық эмоциясын басқару мүмкіндігі оны саясатқа да алып келеді. Көбіне әдеби, музыкалық, сурет және би өнеріне бейім. Психолог ретінде де сәтті жұмыс істей алады.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
В. Брынцалов, Б. Муссолини, В. Жириновский, Ф. Шаляпин, Д. Леннон, Ч. Чаплин, А. Вертинский, А. Райкин, Н. Черкасов, К. Шульженко, А. Малинин, И. Репин.
Этикалық-сенсорлық экстраверт (Гюго, Ынталандырушы)
Адамдарды барлық әрекетінде қозғайтын басты күш – эмоциялар, ал міндет – адамдардың өміріне қуаныш пен жайлылық қосу, жағымсыздың бәрінен қашу.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Ынталандырушы үшін жақсы көңіл-күй – барлық құндылықтың өлшемі; оны көбейтіп, барлық күшпен жасау керек.
- Адамға дұрыс бағыт беретін мораль заңдарын сақтау керек деп санайды. Жақын арада оңай сөйлеседі, әр адам назар мен қолдауға лайық деп біледі.
- Ынталандырушыдан артық отбасында да, достар арасында да жайлы және мерекелік көңіл-күй жасайтын адам аз.
- Өз еркін зорлап таңбайды, бірақ ар-намысын таптаса, оны батыл қорғайды.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Реалист, ұзақ уақыт қиялға берілу қиын, оқиғаларды дұрыс болжау да оңай емес.
- Белгісіз жағдайдан қорқады, оның немен аяқталатынын нақты елестете алмайды.
- Жұмысты жоспарлы әрі тиімді орындау қиын – эмоцияға беріліп, кейде ойланбай әрекет етеді.
- Барлық жұмыс жүйеге келтірілгені жақсы, бірақ оны өз бетінше жасау оған қиын, мұнда көмек керек.
Кәсіби мүмкіндіктері
Ынталандырушы үшін ең қолайлы іс – қызмет көрсету саласы. Түсіндіру, көмектесу, кеңес беру, сұрақтарға сыпайы жауап беру – оның артықшылықтарының бір бөлігі ғана. Бизнес саласында байланыс орнату, өнімді рәсімдеу және жарнамада сәтті. Бұл типтің өкілдері арасында тамаша актерлер мен жақсы мұғалімдер кездеседі.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
Ж. Верн, И. Штраус, С. Немоляева, Л. Орлова, А. Хачатурян, З. Федорова, Л. Куравлев, Р. Аушев, И. Рыбкин, Л. Якубович.
Логикалық-интуитивті экстраверт (Ньютон, Кәсіпкер)
Ақылмен бағытталған еңбек – адамның өмірінде таптырмас нәрсе, ал жақсы нәтиже алу үшін тиімді әрекет етіп, уақытты барынша тиімді пайдалану қажет.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Кәсіпкер – ең динамикалық психотиптердің бірі. Әрекетін толық түсіне отырып, жұмыс істегенді ұнатады.
- Жүйелеп, барлық бөлшектері ескерілген тиімді жұмыс жүйесін құра алады.
- Ұзақ мерзімді болжам жасай алады. Практицизм мен романтизм үйлескен. Өнертапқыш және рационализатор, қалжыңды жақсы көреді.
- Алыс болашаққа бағытталған, көп нұсқаның ішінен құндысын таңдайды, сирек қателеседі.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Тұрмыста жайлылық жасауы қиын, өз жағдайын бағалауда да қиналады, спорттық стильдегі киімді ұнатады. Жорықты, кедергілерді жеңуді, саяхаттауды жақсы көреді.
- Ықпалын тікелей қысыммен таратпайды, керісінше, бәсекелестерді айналып өту үшін жаңа нәрсе ойлап табады.
- Эмоциялық нәзіктіктерде нашар бағдарланады, ашық, достық, демократиялық стильді қалайды.
- Мораль нормаларын, дәстүрлерді құрметтейді, бірақ бұл салада оған басшылық пен нұсқау керек.
Кәсіби мүмкіндіктері
Кәсіпкер ғылыми-зерттеу жұмысымен, өнертабыспен, рационализациямен тиімді айналысады. Кәсіпкер, менеджер ретінде қабілеттерін сәтті жүзеге асырады, тұрақсыздықта жол таба біледі. Жақсы педагог және тәрбиеші, әсіресе ұл балаларға. Күштік құрылымдарда – жедел қызметте де орынды.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
Д. Кеннеди, Р. Фейнман, Р. Вуд, А. Суворов, А. Экзюпери, Р. Быков, А. Руцкой, Е. Киселев, А. Пахмутова, О. Газманов, Н. Негода, Ж.-П. Бельмондо, Е. Шифрин, Е. Васильева.
Логикалық-сенсорлық экстраверт (Штирлиц, Әкімші)
Өмірдегі бастысы – дұрыс ұйымдастырылған, ақылмен бағытталған еңбек. Жұмыс ыңғайлы болуы тиіс, ал еңбекке лайықты сыйақы берілуі керек.
Күшті арналардың функцияларының әрекеті
- Әкімші практикалық жұмысқа бағытталған, жоғары сапалы өнім жасай алады, мұқият әрі бірізді жұмыс істегенді ұнатады. Адамдардың еңбек ресурстарын өндірістік фактор ретінде пайдалана біледі.
- Жалпы жүйеге жеке бөлшектерді біріктіруге мүмкіндік беретін принципті тәсілдерді ұстанады. Қоғамдық өмірде де қабылданған ережелер сақталуы тиіс.
- Жалпы үйлесімділікті іздеуде тепе-теңдік пен балансқа ұмтылады, қағидасы: ыңғайлы өмір – тиімді жұмыс. Көбінесе «фотографиялық» жадқа ие.
- Жақын ортасындағы адамдардың ерік-жігер қасиеттерін оңай бағалайды, бірақ өзі ешкімді басып-жаншуға тырыспайды, жағдайға сай әрекет етеді, басшылыққа ұмтылмайды, бірақ соңында да қалмайды.
Әлсіз арналардың функцияларының әрекеті
- Көріп, ұстап көруге болмайтын ештеңені қабылдамайды. Қиял мен алдын ала сезу – оның саласы емес.
- Жаңа мүмкіндіктерді нашар көреді, тексерілген ескіге жүгінеді.
- Эмоция саласында, сезім нәзіктіктерінде нашар бағдарланады. Кейде сезімін ұстай алмай, ашуланып айқайлайды.
- Мораль және этика нормаларын сақтау керек деп санайды, ұстамды және тәрбиелі имиджді ұстанады, бірақ ерекше жағдайда не істеу керегін білмей, сасып қалуы мүмкін.
Кәсіби мүмкіндіктері
Әкімші кез келген практикалық жұмыста – өндірісте, құрылыс пен медицинада – жақсы нәтиже көрсете алады. Кез келген деңгейдегі әкімші, заңгер бола алады. Әскери қызметті, құқық қорғау органдарындағы, күштік құрылымдардағы жұмысты, спортты, соның ішінде кәсіби спортты жақсы атқарады, жақсы жаттықтырушы.
Бұл соционикалық типке белгілі есімдер
П. Столыпин, Г. Коль, Н. Назарбаев, С. Шушкевич, Г. Селезнев, Р. Зорге, К. Станиславский, В. Артмане, И. Кобзон, В. Ливанов, В. Третьяк.