| Название, символ, номер | Церийді 1803 жылы швед химиктері Юнас Якоб Берцелиус және Вильгельм фон Хизингер ашқан. Сол жылы бұл элементті неміс химигі Мартин Клапрот та тәуелсіз түрде ашқан. Церий атауы 1801 жылы ашылған Церера атты карликовая планетаның құрметіне қойылған. |
| Группа, период, блок | Период: 6 Топ: Лантаноидтар Қалыпты температурадағы күйі: Қатты Түсі: Күміс түстес ақ |
Церий — ең көп таралған сирек жер элементтерінің бірі және ол монацит пен бастнезит сияқты минералдарда кездеседі.
Еру температурасы: 795 °C Қайнау температурасы: 3443 °C Тығыздығы: 6,77 г/см³ Электрондық конфигурациясы: [Xe] 4f¹ 5d¹ 6s²
Церий — белсенді металл, ол сумен әрекеттесіп, церий гидроксидін және сутегін түзеді. Қыздырғанда церий оттекпен әрекеттесіп, церий оксидін (CeO₂) түзеді, бұл оның маңызды қосылыстарының бірі. Сондай-ақ, церий +3 және +4 тотығу дәрежелерін көрсете алады, бұл оны катализатор ретінде қолдануға мүмкіндік береді.
Автомобиль өндірісі: Церий оксиді (CeO₂) автокөліктердегі каталитикалық конверторларда шығарындыларды азайту үшін қолданылады, себебі ол зиянды газдарды жоюға көмектеседі. Шыныны жылтырату: Церий оксиді өзінің абразивтік қасиеттеріне байланысты шыны мен айналарды жылтырату үшін қолданылады. Қорытпалар және ферроцерий: Церий басқа металдармен қорытпаларға қосылады, мысалы, магний қорытпаларының тұрақтылығын арттыру үшін. Ол сонымен қатар от шығаратын темір-кремний қорытпаларының құрамына кіреді, зажигалкадағы ұшқын шығару үшін қолданылады.
Церий және оның қосылыстары салыстырмалы түрде улы емес, дегенмен церий оксиді шаң түрінде өкпеге түскен жағдайда зиян келтіруі мүмкін. Осы затпен жұмыс істегенде шаңды жұтудан сақтанып, тыныс алу мүшелерін қорғау құралдарын қолдану керек.
Сирек жер элементі, бірақ кең таралған: Церий сирек жер элементтер тобына жатса да, жер қыртысында шамамен 0,0046% кездеседі. Әртүрлі оксидтер: Церий әртүрлі оксид формаларында болуы мүмкін, бұл оны өнеркәсіпте кеңінен қолдануға мүмкіндік береді. Тұрақтылық: Қорытпаларда церий коррозияны азайтуға, сондай-ақ материалдардың тұрақтылығы мен ұзақ мерзімділігін жақсартуға көмектеседі.