| Название, символ, номер | армштадтий – жасанды жолмен алынған элемент, ауыр металдар тобына жатады және өте қысқа жартылай ыдырау кезеңімен сипатталады. Бұл элемент алғаш рет 1994 жылы Германияның Дармштадт қаласында синтезделген, оның атауы да осы қаланың атымен аталған. Ауыр иондар институтының (GSI) ғалымдары оны қорғасын мен никель атомдарын біріктіру арқылы жасады, бұл олардың қосылып, жаңа элементті құруына әкелді. |
| Группа, период, блок |
Жағдайы: бөлме температурасында қатты деп болжанады Жартылай ыдырау кезеңі: дармштадтий изотоптары миллисекундтар немесе секундтарда өлшенетін жартылай ыдырау кезеңіне ие, бұл оның қасиеттерін зерттеуді қиындатады. Тұрақсыздығы мен радиоактивтілігіне байланысты дармштадтий тез ыдырайды, сондықтан оның химиялық қасиеттері тек шектеулі мөлшерде және арнайы жағдайда ғана зерттелуі мүмкін. Зерттеулер дармштадтийдің платина және палладий сияқты платина тобындағы басқа элементтерге ұқсас қасиеттерге ие болуы мүмкін екенін болжайды, бірақ бұл тікелей дәлелденген жоқ. |
Қазіргі уақытта дармштадтийдің тұрақсыздығы және өндіру күрделілігіне байланысты практикалық қолданылуы жоқ. Ол ғылыми зертханаларда тек өте аз мөлшерде ғана өндіріледі және ядролық физика мен химия саласындағы ғылыми зерттеулер үшін қолданылады. Мұндай элементтерді зерттеу ғалымдарға атом ядросының құрылымы мен радиоактивті ыдырау табиғатын жақсы түсінуге көмектеседі.
Дармштадтий никель ядроларын (атом нөмірі 28) үдетіп, оларды қорғасын ядроларымен (атом нөмірі 82) соқтығысуы арқылы алынған. Бұл реакция нәтижесінде дармштадтий атомдары синтезделген. Бұл үдеріс күрделі және жоғары энергиялы бөлшек үдеткіштерді қажет ететіндіктен, дармштадтийді өндіру әлі де өте қиын және қымбат, ал өндірілген элементтің мөлшері өте аз.
Дармштадтий табиғатта кездеспейді және биологиялық маңызы жоқ. Ол радиоактивті және өте тұрақсыз, сондықтан оны кез келген практикалық мақсаттарда қолдану қауіпсіз емес. Бұл элементпен жұмыс істеу тек арнайы ғылыми зертханаларда қатаң бақылау жағдайында мүмкін.
Дармштадтий – периодтық кестедегі ең «жас» элементтердің бірі, себебі ол тек 1994 жылы ашылған. Бұл элемент алғаш синтезделген неміс қаласы Дармштадттың құрметіне аталған. Дармштадтий соншалықты тұрақсыз, оның бар екенін тек бірнеше миллисекундтар бойы ғана растауға болады, содан кейін ол басқа элементтерге ыдырайды.
Дармштадтий алғаш рет 1994 жылы 9 қарашада Петер Армбрустер мен Зигурд Хофманн басқарған ғалымдар тобы тарапынан Германияның Дармштадт қаласындағы Ауыр иондар институтында синтезделген. Бұл элементтің ашылуы аса ауыр элементтерді зерттеу саласындағы маңызды жетістік болды және ХХ ғасырда синтетикалық жолмен ашылған тағы бір элемент ретінде периодтық кестені толықтырды.