| Название, символ, номер | Күміс – жарқыраған ақ металл, өзінің тамаша өткізгіштік қасиеттерімен және коррозияға жоғары төзімділігімен белгілі. Күміс адамзатқа белгілі ең ежелгі металдардың бірі болып табылады және мыңдаған жылдар бойы әр түрлі мәдениеттерде қолданылып келген. Оның атауы латын тіліндегі argentum сөзінен шыққан, бұл «күміс» дегенді білдіреді. Күміс байлық пен сән-салтанатпен байланысты және зергерлік бұйымдар, монеталар және әр түрлі сәндік заттар жасау үшін қолданылады. |
| Группа, период, блок | Тығыздығы: 10,49 г/см³ Балқу температурасы: 961,78 °C Булану температурасы: 2162 °C Түсі: күміс-ақ Электр өткізгіштігі: күміс жоғары өткізгіштікке ие, тек мыстан кейінгі орында. Күміс – жұмсақ және созылмалы металл, оны өңдеу оңай. Сонымен қатар, ол тамаша жылу өткізгіштігімен және шағылысу қабілетімен ерекшеленеді, бұл оны айна мен оптикалық аспаптарда қолдануға өте қолайлы етеді. |
Зергерлік бұйымдар: Күміс зергерлік бұйымдарды, мысалы, сақиналар, білезіктер, сырғалар және мойын алқалар жасау үшін кеңінен қолданылады. Оның әдемі жарқыраған беті мен өңдеудің жеңілдігі дизайнерлер үшін танымал таңдау жасайды.
Жүздеген жылдар бойы күміс монеталарды чекануда қолданылды, көптеген елдер XX ғасырдың басына дейін күміс монеталарды шығаруды жалғастырды. Күміс сонымен қатар инвестициялық монеталар мен құймаларда қолданылады.
Күмістің тамаша өткізгіштік қасиеттеріне байланысты ол әр түрлі электронды компоненттерді, соның ішінде қосылыстар, контактілер және өткізгіштер жасау үшін пайдаланылады.
Күміс антимикробты қасиеттерге ие және медициналық құрылғыларда, мысалы, таңу материалдарында және жараларды жабатын қабаттарда қолданылады. Ол инфекциялардың алдын алуға көмектеседі және жазылуға ықпал етеді.
Күміс дәстүрлі фотографияда қолданылған, себебі оның тұзды қосылыстары жарыққа сезімтал болып табылады, бұл фотопленкада кескіндерді жасауға мүмкіндік береді.
Күміс табиғатта таза күйінде де, аргентит және галенит сияқты минералдар құрамында да кездеседі. Күмістің негізгі кен орындары Мексика, Перу, Қытай және Чилиде орналасқан. Күміс алғашқы минерал ретінде, сондай-ақ мыс және қорғасын сияқты басқа металдарды қайта өңдеу процесінде алынады.
Күміс адамға өмірлік маңызды элемент болып саналмайды, бірақ оның антимикробты қасиеттері арқасында кейбір биологиялық қолданулары бар. Көптеген мөлшерде күміс токсикалық болуы мүмкін және теріс әсерлерді, соның ішінде аргирозды (күмістің жинақталуынан терінің көкшіл-сұр түске айналуы) тудыруы мүмкін.
Күміс – адамзат қолданған алғашқы металдардың бірі, оның пайдаланылуы шамамен б.з.д. 3000 жылдарға жатады. Күміс зергерлік өнерде белсенді түрде қолданылады, сонымен қатар электроника мен медицинада өзіне тән қасиеттері арқасында пайдаланылады. Күміс барлық металдардың ішінде жылу өткізгіштігі мен электр өткізгіштігі ең жоғары болып табылады, бұл оны электроника мен электротехникада бағалы етеді.
Күміс ежелгі өркениеттерге белгілі болған, мысалы, мысырлықтар, шумерлер және гректер, олар оны зергерлік бұйымдар мен монеталар жасау үшін қолданған. Күміс тарих бойы ақша формасы және байлық символы ретінде маңызды мәнге ие болды. Орта ғасырларда күміс монеталарды және заттарды, сондай-ақ ас құралдары мен көркем бұйымдар жасау үшін пайдаланылды. Қазіргі технологиялар күмісті әр түрлі салаларда пайдалануға мүмкіндік береді, ал ол әлі де құнды ресурс болып қала береді.