| Название, символ, номер | Ксенон 1898 жылы шотландиялық химиктер Уильям Рамзай мен Морайс Т. Т. Д. М. Рамзаем атмосферадан бөлініп алынған. «Ксенон» атауы гректің «xenos» сөзінен алынған, бұл «жасырын» немесе «шетелдік» дегенді білдіреді. |
| Группа, период, блок | Период: 5 Топ: 18 (асыл газдар) Қалыпты температурадағы күйі: Газ Түсі: Түссіз |
Ксенон атмосферада өте аз мөлшерде, шамамен 0.000009% құрайды.
Еру температурасы: -111.8 °C Қайнау температурасы: -108.1 °C Тығыздығы: 0.005887 г/л 0 °C температурада және 101.325 кПа қысымда Электрондық конфигурациясы: [Kr] 5s² 4d¹⁰ 5p⁶ Қасиеттері: Ксенон — инертті газ, ол жоғары химиялық тұрақтылық пен төмен реакциялық қабілетке ие.
Ксенон негізінен инертті болып саналса да, белгілі бір жағдайларда химиялық қосылыстар түзеді, мысалы, ксенон фторидтері (XeF₂, XeF₄, XeF₆) және ксенон оксиді (XeO₃). Бұл қосылыстар тұрақсыз және әдеттегі жағдайларда кездеспейді.
Жарықтандыру: Ксенон автомобиль фарларында, сондай-ақ кейбір лампаларда жарқын жарық жасау үшін қолданылады. Лазерлер: Ксенон әртүрлі лазерлік технологияларда, соның ішінде медициналық және ғылыми лазерлерде пайдаланылады. Орау: Ксенон өзінің инерттілігі арқасында сезімтал өнімдерді қорғау үшін кейбір орауыштарда пайдаланылады. Ғылыми зерттеулер: Ксенон ғылыми зерттеулерде, әсіресе физика мен химияда, белсенді түрде қолданылады.
Ксенон қауіпсіз және усыз элемент болып табылады. Ол адам денсаулығына және қоршаған ортаға қауіп төндірмейді. Оның инерттілігі оған көбінесе басқа заттармен реакцияға түспеуге мүмкіндік береді.
Түс жарығы: Ксенон белгілі бір жағдайларда жарқырап, жарықтың әсерін жасауы мүмкін, бұл оны декоративті қолдануда танымал етеді. Табиғи редкость: Атмосферада аз таралуына қарамастан, ксенон газдарды бөлу арқылы күрделі процестермен алынуы мүмкін. Күрделі қосылыстар: Ксенон, негізінен инертті болса да, түрлі ғылыми салаларда қолданылатын кейбір күрделі қосылыстарды түзуі мүмкін.