| Название, символ, номер | Тобы: 7 Периоды: 4 Тығыздығы: 7.21 г/см³ Еру температурасы: 1246 °C Қайнау температурасы: 2061 °C Тотығу дәрежелері: +7, +6, +5, +4, +3, +2, +1, 0 |
| Группа, период, блок | Марганец — бұл жоғары беріктігі бар сұр металл болып табылатын химиялық элемент. Ол болат пен басқа да қорытпаларды өндіруде маңызды компонент болып табылады. Марганец әртүрлі тотығу дәрежелеріне ие және химия мен металлургия өнеркәсібінде кеңінен қолданылады. |
Марганец 1774 жылы швед химигі Йенс Якоб Берцелиуспен ашылды. Ол пиролюзит (MnO₂) минералынан бөлінді. Элементтің атауы латын тіліндегі "manganum" сөзінен шыққан, оның мағынасы "магнезия".
Болат өндіру: Марганец болаттың беріктігі мен қаттылығын арттыру үшін қолданылады. Ол болаттың сынғыштығын болдырмауға көмектеседі, механикалық қасиеттерін жақсартады. Химия өнеркәсібі: Марганец түрлі химиялық қосылыстарды, мысалы, калий перманганатын өндіруде қолданылады, ол қуатты тотықтырғыш болып табылады. Электроника: Марганец аккумуляторлар мен басқа да электрондық компоненттерді өндіруде қолданылады. Ауыл шаруашылығы: Марганец — өсімдіктер үшін маңызды микроэлемент болып табылады және тыңайтқыштарда қолданылады.
Марганец табиғатта пиролюзит (MnO₂), родонит (MnSiO₃) және манганит (MnO(OH)) сияқты минералдар түрінде кездеседі. Марганецтің негізгі өндіруші елдері Оңтүстік Африка Республикасы, Австралия және Бразилия.
Марганец — бұл белсенді металл, ол ауада оңай тотықса және қышқылдармен әрекеттеседі. Ол тотығу дәрежесіне байланысты әртүрлі оксидтер мен тұздарды түзеді. Оның қосылыстары көптеген пайдалы қасиеттерге ие және әртүрлі салаларда қолданылады.
Марганец адам организмі үшін қажетті микроэлемент болып табылады, ол алмасу процестерінде маңызды рөл атқарады. Бұл болат өндіруде қолданылатын негізгі элементтердің бірі, өйткені ол оның қасиеттерін айтарлықтай жақсартады. Марганец жоғары сапалы бояулар мен сияларда, сондай-ақ әйнек өндіруде кездеседі.
Марганец 4-периодта және 7-топта орналасқан. Оның ерекше қасиеттері оны әртүрлі өнеркәсіптік процестер мен ғылыми зерттеулерде маңызды элемент етеді.