| Название, символ, номер | Оттегіні 1774 жылы Джозеф Пристли мен Карл Шееле бір-бірінен тәуелсіз ашты. Алайда, Антуан Лавуазье оның маңыздылығын мойындап, "оттегі" терминін енгізді. |
| Группа, период, блок | Период: 2 Топ: 16 (оттегі тобы) Қалыпты температурадағы күйі: Газ Түсі: Түссіз |
Атау грек тілінен алынған: "оксис" (қышқыл) және "ген" (өндіруші), себебі алғашқыда оттегі барлық қышқылдарда болады деп есептелген.
Медицина: Оттегі медициналық процедураларда тыныс алуды қамтамасыз ету және анестезия құрамында қолданылады. Өнеркәсіп: Металдарды кесу және дәнекерлеу үшін қолданылады, себебі оттегі жалынының жану температурасы өте жоғары. Химия өнеркәсібі: Оттегі аммиак, пластмасса және басқа да химиялық заттарды өндіруде қолданылады. Ғарыш және су астындағы зерттеулер: Астронавттар мен сүңгуірлер үшін тыныс алу жүйелерінде қолданылады.
Оттегі Жердегі көптеген тіршілік иелерінің өміріне қажет элемент болып табылады. Оттегінің өзі улы емес, бірақ таза оттегінің жоғары концентрациялары жану процесін жылдамдатып, өрт қаупін арттырады.
Электрондық конфигурация: [He] 2s² 2p⁴. Бұл конфигурация оттегінің химиялық белсенділігінің жоғары екенін және көптеген элементтермен байланыс түзетінін көрсетеді. Балқу температурасы: -218,79 °C Қайнау температурасы: -182,96 °C Тығыздығы: Қалыпты жағдайда 1,429 г/л, ауаға қарағанда сәл ауыр. Магниттік қасиеттері: Оттегі парамагнитті элемент болып табылады, яғни ол магниттік өріске тартылады, себебі оның бос жұптаспаған электрондары бар.
Реакцияға түсу қабілеті: Оттегі өте белсенді және көпшілік элементтермен оңай әрекеттесіп, оксидтер түзеді. Ол күшті тотықтырғыш болып табылады. Ерігіштігі: Оттегі суда орташа ериді, бұл су экожүйесіндегі организмдер үшін өмірлік маңызды.
Жердің үлкен бөлігі: Оттегі Жер атмосферасының шамамен 21%-ын және Жер қыртысының массасының шамамен 46%-ын құрайды. Өмір және фотосинтез: Фотосинтез – бұл өсімдіктердің оттегі шығарып, Жердегі тіршілікті қолдайтын процесі. Үш түрі: Оттегі O₂ молекуласы (атмосферада болатын негізгі екі атомды форма) және O₃ молекуласы (ультракүлгін сәуледен қорғауға маңызды озон қабаты) түрінде кездеседі.