| Название, символ, номер | Протактиний 1913 жылы британдық ғалым Фредерик Содди мен неміс химигі Каспар Неуманмен ашылған. Ал 1918 жылы оның атомдық массасы толық анықталды. |
| Группа, период, блок | Периоды: 7 Тобы: Актиноидтар Бөлме температурасындағы күйі: Қатты Түсі: Күміс тәрізді металл |
«Протактиний» атауы грек тіліндегі «protos» («бірінші») сөзінен алынған, өйткені ол уран-235 радиоактивті ыдырауында актинийдің алдындағы элемент болып табылады.
Еру температурасы: 1572 °C Қайнау температурасы: 4000 °C Тығыздығы: 15,37 г/см³ Электрондық конфигурациясы: [Rn] 5f² 6d¹ 7s²
Протактиний — сирек кездесетін және радиоактивті элемент, актиноидтар тобына жатады. Оның күміс тәрізді металл жылтыры бар және ауамен өзара әрекеттескенде тұрақты болғанымен, ылғал мен оттегі бар ортада коррозияға ұшырайды. Протактиний қышқылдармен тез әрекеттеседі, нәтижесінде оксидтер мен фторидтер сияқты әртүрлі қосылыстар түзіледі, олардың ішіндегі ең тұрақтылары — оксидтер.
Радиоактивтілігі мен уыттылығының салдарынан протактиний көбінесе ғылыми зерттеулерде ғана қолданылады. Оның негізгі қолдану аясы тек ядролық ыдырау процестерін және радиациялық әсерлерді зерттеу болып табылады.
Протактиний — өте радиоактивті және улы элемент. Онымен жұмыс істеу барысында радиацияның әсерін азайту үшін қауіпсіздік шараларын қатаң сақтау қажет. Ол табиғатта аз мөлшерде ғана кездесетіндіктен, протактинийді алу үшін уран рудаларын өңдеу қажет, бұл арнайы жабдықтар мен технологияларды талап етеді.
Сирек кездесуі: Протактиний Жер қыртысында ең сирек кездесетін элементтердің бірі болып табылады. Оның жер қыртысындағы мөлшері триллионның бір бөлігімен ғана бағаланады. Радиоактивтілігі: Табиғи жағдайда протактиний уран рудаларында кездеседі және уран-235 ыдырау өнімі болып табылады. Ғылыми маңызы: Протактиний радиоактивті ыдырауды және сирек кездесетін ядролық реакцияларды зерттеу үшін кейбір ғылыми зерттеулерде қолданылады.