| Название, символ, номер | Топ: 8 Период: 5 Тығыздығы: 12,45 г/см³ Балқу температурасы: 2334 °C Қайнау температурасы: 4150 °C Тотығу дәрежелері: +2, +3, +4, +6, +8 |
| Группа, период, блок | Рутений – платина тобына жататын сирек кездесетін өтпелі металл. Ол коррозияға өте төзімді және химиялық белсенділігі төмен, бұл оны әртүрлі өндірістік және ғылыми қолданыстар үшін құнды материал етеді. |
Рутений 1844 жылы орыс химигі Карл Клаус (Karl Ernst Claus) тарапынан платина рудаларының қалдықтарын зерттеу барысында ашылған. "Рутений" атауы "Ruthenia" латын сөзінен шыққан, ол Ресейдің тарихи атауы және ғалымның отанына құрмет ретінде берілген.
Электроника: Рутений электроникада кеңінен қолданылады, себебі ол электрлік контактілерді тұрақтандырып, олардың тозуға төзімділігін арттырады. Катализаторлар: Бұл элемент химия өнеркәсібінде, әсіресе аммиакпен және органикалық реакциялармен байланысты процестерде катализатор ретінде қолданылады. Зергерлік бұйымдар: Рутений кейде платина және палладиймен қорытпа ретінде қолданылады, бұл олардың беріктігі мен коррозияға төзімділігін жақсартады. Коррозияға қарсы жабындар: Рутений коррозияға төзімді жабындар жасау үшін қолданылады.
Рутений табиғатта өте сирек кездеседі және әдетте никель және платина рудаларын өңдеу барысында қосалқы өнім ретінде алынады. Негізгі кен орындары Ресейде, Солтүстік және Оңтүстік Америкада орналасқан.
Рутений көптеген химиялық заттарға, соның ішінде қышқылдарға төзімді. Ол әртүрлі қосылыстар түзеді және +2-ден +8-ге дейінгі тотығу дәрежелеріне ие, бұл оны күрделі химиялық реакцияларда катализатор ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.
Рутений сирек элементтердің қатарына жатады, оның жер қыртысындағы мөлшері шамамен 0,0001%. Рутенийдің коррозияға төзімділігі оны зергерлік бұйымдар мен дәл аспаптар жасауда кеңінен қолдануға мүмкіндік береді. Оның каталитикалық қасиеттері аммиак синтезі сияқты химиялық процестерде маңызды элемент етеді.
Рутений платина тобына жататын элементтерге жатады, осмий, палладий, родий және платинамен бірге. Оның периодтық кестедегі орны – 5-период және 8-топ.