| Название, символ, номер | Тобы: Өту металдары Периоды: 4 Тығыздығы: 4.506 г/см³ Еру температурасы: 1668 °C Қайнау температурасы: 3287 °C Тотығу дәрежелері: +2, +3, +4 |
| Группа, период, блок | Титан – күміс-металл түсті өтпелі металл, ол жоғары беріктік, төмен тығыздық және жоғары коррозияға қарсы тұра алумен ерекшеленеді. Ол Жердегі ең кең таралған элементтердің бірі болып табылады, ильменит және рутил сияқты минералдарда кездеседі. |
Титан 1791 жылы ағылшын химигі және минералогы Уильям Грегор тарапынан ильменит минералында ашылды. Кейін 1795 жылы неміс химигі Мартин Генрих Клапрот бұл минералдан таза титанды бөліп алды. "Титан" атауы грек мифологиясындағы титандар — алыптардан алынған.
Аэроғарыштық өнеркәсіп: Титан ұшақтар мен ғарыш кемелерінің компоненттерін өндіруде пайдаланылады, себебі ол өте берік және жеңіл. Медициналық сала: Титан организммен реакцияға түспейді, сондықтан ол имплантаттар мен медициналық құралдарды жасау үшін тамаша материал болып табылады. Өнеркәсіп: Титан әртүрлі сплавтар, бояулар және жабыны өндіруде қолданылады, өйткені оның коррозияға төзімділігі жоғары. Электронды құрылғылар: Титан конденсаторлар мен басқа электроника компоненттерін өндіруде пайдаланылады.
Титан негізінен рутил, анатаз және ильменит сияқты минералдарда кездеседі. Титанды өндіретін негізгі елдер — Австралия, Оңтүстік Африка Республикасы, Канада және Қытай.
Титан бірнеше тотығу дәрежелерін көрсетеді, бірақ ең көп таралғандары +4 және +3. Ол жоғары температурада оттегімен және азотпен реакцияға түсіп, оксидтер мен нитридтер түзеді. Титан бетінде жұқа оксид пленкасының пайда болуына байланысты коррозияға жоғары төзімділікке ие.
Титан атауы грек мифологиясындағы титандарға, күш пен қуаттың символы ретінде қойылған. Титан — вольфрамнан кейінгі беріктігі бойынша екінші металл, ал оның тығыздығы екі есе төмен. Титан тек берік қана емес, сонымен қатар өте жеңіл, бұл оны аэроғарыш саласында қолдануға ыңғайлы етеді. Биосәйкестілігі арқасында титан медицинада, әсіресе стоматология мен ортопедияда кеңінен пайдаланылады.
Титан 4-периодтық кестеде орналасқан және өтпелі металдар тобына жатады. Оның ерекше физикалық және химиялық қасиеттері оны ғылым мен техникадағы әртүрлі салаларда алмастырылмайтын етеді.